Amputacja kończyn to dramat dla pacjenta i jego rodziny. Jest to radykalna metoda leczenia, która pozwala na uwolnienie się od bólu, może zmniejszać ryzyko rozsiewu choroby. W wielu przypadkach amputacja daje możliwość odzyskania możliwie największej sprawności. Wskazania do amputacji dzielą się bezwzględne i względne. Zabieg amputacji staje się koniecznością, jeżeli proces gojenia chorej części ciała jest niemożliwy oraz występuje ryzyko zagrożenia życia pacjenta.
Bezwzględne wskazania do amputacji?
Amputacja kończyn jest najczęściej ratowaniem życia pacjenta. Ciągle wzbudza kontrowersje, a decyzja o jej przeprowadzeniu jest dla chorego szokiem. Bezwzględnymi wskazaniami do amputacji są: urazy, zmiażdżenia, rozległe oparzenia lub odmrożenia III stopnia. Bywa następstwem nieszczęśliwego wypadku. W przypadku nowotworów ma na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych na inne regiony ciała. Jest przeprowadza w przypadku raka kości. Inne bezwzględne wskazania do amputacji kończyn to martwica tanek wywołana miażdżycą lub cukrzycą. Bardzo częstą przyczyną amputacji jest zespół stopy cukrzycowej
Powikłania cukrzycowe jako wskazanie do amputacji?
Stopa cukrzycowa jest powikłaniem cukrzycy spowodowanym głównie niedokrwieniem oraz neuropatią. Niedokrwienie i niedostateczne utlenienie tkanek występuje z powodu utrzymywania się wysokiego poziomu glukozy. Neuropatia polega na uszkodzeniu czuciowych włókien nerwowych. W jej efekcie u chorego zanika zdolność odczuwania bólu oraz temperatury. Jest to bardzo niebezpieczne, ponieważ zwiększa ryzyko nieświadomych, groźnych urazów, np.: skaleczenia, czy poparzenia. Schorzenie nierzadko skutkuje martwicą stóp, a wtedy konieczna jest amputacja kończyn.
Względne wskazania do amputacji?
Warto wiedzieć, że amputacja nie musi być operacją wykonywaną nagle, z powodu zagrożenia życia człowieka. Jej celem może być poprawa egzystencji chorego. Przeprowadza się ją z powodu wad wrodzonych kończyn, których cechą są znaczne zniekształcenia nogi lub ręki. Wskazaniem są także niegojące się rany, które powodują rozległy, trudny do wytrzymania ból. Kończyna jest w stanie uniemożliwiającym przywrócenie jej prawidłowych funkcji. W powyższych wypadkach amputację kończyn przeprowadza się tylko w sytuacji, kiedy inne metody leczenia zawiodły i nie uzyskano poprawy stanu zdrowia oraz sprawności pacjenta.
Zakres amputacji?
Kwalifikację do leczenia operacyjnego podejmuje zespół chirurgiczny na podstawie objawów, badania fizykalnego oraz wyników badań laboratoryjnych i obrazowych. O zakresie amputacji decyduje przyczyna oraz sprawność i wiek chorego. Przed zabiegiem amputacji kończyn, lekarz bada czynności układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, dokonuje oceny formy fizycznej pacjenta oraz analizuje stan zdrowej kończyny, która po operacji będzie musiała wytrzymać dodatkowe obciążenie. Istotną rolę odgrywa stan psychiczny pacjenta, który zarówno przed i po chirurgicznym usunięciu kończyny potrzebuje pomocy psychologa.
Przygotowanie do zaprotezowania?
Dobieranie protezy to skomplikowany proces. Przygotowania do założenia protezy można rozpocząć po wygojeniu się ran pooperacyjnych, prawidłowym uformowaniu kikuta, pozbyciu się ewentualnych przykurczów. Przed zaprotezowaniem konieczne jest wzmocnienie ogólnej kondycji fizycznej. Fizjoterapeuci i ortopedzi zwracają uwagę, że przed dobraniem protezy bardzo ważne jest wzmocnienie mięśni barków, ramion, przedramion i tułowia. W początkowym okresie używania protezy, pacjent najczęściej musi korzystać z kul łokciowych i balkonika. Po chirurgicznym usunięciu kończyny należy dbać o zdrową nogę lub rękę. Zaleca się zminimalizowanie przeciążenia poprzez stosowanie indywidualnie wykonanej wkładki do buta (w przypadku usunięcia nogi).
Amputacja kończyn uznawana jest za rozwiązanie ostateczne, kiedy zawiodą inne metody leczenia. Były jednym z pierwszych zabiegów, które wykonywano już w starożytności. Chirurdzy starają się przeprowadzić amputację w sposób oszczędny, aby zachować, jak największą cześć kończyny.