Amputacja to przykra konieczność, która w wielu przypadkach może uratować życie człowieka. Jest wykonywana w ostateczności po wyczerpaniu wszystkich możliwości jej uratowania. Rozwinięta technologia biomedyczna pozwala prowadzić aktywne życie po usunięciu kończyny. Podejście społeczeństwa do amputacji kończyn uległo w ostatnich latach sporej zmianie. Bardzo pozytywnym przykładem jest Jan Mela – chłopak po amputacji, który zdobył oba bieguny. Jest możliwe aktywne życie po usunięciu kończyny, choć pacjenci zmagają się z wieloma problemami zdrowotnymi.
Wczesny okres po operacji?
Pierwsze dni po chirurgicznym usunięciu kończyny to niezwykle trudny czas dla pacjenta. Problemem osób po amputacji jest ból i obrzęk kikuta oraz ból fantomowy -odczuwalny jako dolegliwości bólowe amputowanej kończyny. Na szczęście zmieniają się wraz z upływem czasu, a lekarze dopierają środki przeciwbólowe odpowiednie do stanu i potrzeb osoby po operacji. W pierwszym okresie po operacji niezwykle istotne jest wzmacnianiem określonych grup mięśni oraz pracą nad przywróceniem organizmowi właściwego poziomu wydolności. Gojenie się rany wymaga odpowiedniej pielęgnacji – o jej zasadach muszą być poinformowani pacjent i jego rodzina. Ważne jest utrzymywanie skóry na kikucie w czystości, ponieważ zmniejsza to ryzyko jej zranienia czy infekcji. Wskazane jest przemywanie skórę przynajmniej raz dziennie mydłem i ciepłą wodą. Umytą skórę należy delikatnie osuszyć. Lekarze odradzają zbyt długie mycie kikuta, ponieważ zmiękczona skóra jest bardziej narażona na otarcia i uszkodzenia. Zmiany typu: zaczerwienienie, wzmożone ocieplenie i napięcie skóry, wydzielanie treści ropnej z rany, narastający obrzęk powinny być jak najszybciej konsultowane z lekarzem.
Powikłania po operacji?
Po każdej operacji mogą wystąpić różnego rodzaju komplikacje. Na ryzyko powikłań wpływają takie czynniki jak: wiek chorego, choroby współistniejące, rodzaj i zakres amputacji. Najczęstsze problemy osób po amputacji to: zakrzepica, niewydolność krążenia, zawał, opóźnione gojenie rany pooperacyjnej, infekcja rany pooperacyjnej, zapalenie płuc, bóle fantomowe, problemy psychiczne. Trzeba zaznaczyć, że dla wielu chorych, który zmagali się ze zdeformowaną kończyną przez wiele lat, amputacja prowadzi do podniesienia poziomu życia i ułatwia powrót do normalnego funkcjonowania.
Powrót do codziennej aktywności i pracy?
Problemem osób po amputacji jest powrót do codziennego funkcjonowania. Wymaga to odpowiedniej rehabilitacji i dobrania właściwej protezy. Rehabilitacja ułatwia oswojenie się ze swoim ciałem. Niewiele jest zawodów, w których nie mogą pracować osoby po amputacji – idealna jest praca biurowa lub obsługa niektórych maszyn (które nie wymagają wysiłku fizycznego). Bardzo wiele osób po amputacji uczęszcza na kursy kwalifikacyjna i zdobywa nowy zawód dostosowany do obecnego stanu zdrowia. Praca motywuje do rozwoju i zapewnia środki finansowe, poprawia także psychikę chorego. Aktywność zawodowa zapewnia także kontakt z ludźmi, co jest niezbędne, aby uniknąć wrażenia wykluczenia.
Prowadzenie samochodu
Panuje przekonanie, że osoby po amputacji nie mogą prowadzić samochodu. Istnieje możliwość przeróbki samochodu i dostosowania pojazdu do nowych potrzeb kierowcy. Nawet osoby po usunięciu kończyny dolnej, mające protezę, mogą bez problemu prowadzić samochód. Dostosowanie pojazdu do potrzeb kierowcy po amputacji wiąże się z przeniesieniem obsługi pedałów na dźwignię przy kierownicy. Program „Aktywny Samorząd” realizowany przez PFRON dofinansowuje dostosowanie auta do potrzeb osoby z niepełnosprawnością. Wkład własny wynosi 15% inwestycji.
Życie po amputacji kończyn może i powinno być aktywne. Przeżywanie przez wiele miesięcy dramatu, zamknięcie się w czterech ścianach nie jest dobrym rozwiązaniem. Odpowiednio dobrana proteza umożliwia powrót do aktywności zawodowej, rodzinnej i towarzyskiej. Wiele dobrego może zdziałać stopniowa rehabilitacja oraz wsparcie psychiczne i motywacyjne rodziny oraz przyjaciół.