Cukrzyca jest chorobą, w której poziom glukozy utrzymuje się długotrwale powyżej normy. Jej przyczyną jest niedobór insuliny lub obecność czynników do przeciwnym do insuliny działaniu. Należy ona do najbardziej rozpowszechnionych schorzeń metabolicznych. Wzrost wskaźników zachorowalności i liczne powikłania sprawiają, że cukrzyca jest nie tylko problemem zdrowotnym, ale i społecznym. O chorobach społecznych mówimy wtedy, kiedy częstotliwość występowania jej w populacji przekracza pułap 1%. Globalnie cukrzyca dotyczy 5% ludzkości. W Europie wskaźnik zachorowań to 2-5%. Groźnym powikłaniem jest neuropatia cukrzycowa.
Czynniki sprzyjające neuropatii cukrzycowej
Ponad połowa chorych nie wie, że ma cukrzycę. Na wizytę u lekarza decydują się dopiero wtedy, kiedy ujawnią się pierwsze groźne powikłania. Do późnych, ale bardzo ciężkich powikłań cukrzycy należy neuropatia cukrzycowa. Jej przyczyną jest hiperglikemia, czyli zbyt duże stężenie glukozy we krwi. Jest to skutek nieleczonej lub niewyrównanej cukrzycy. Innymi czynnikami ryzyka rozwoju patologii nerwów są: płeć męska, wiek senioralny, wysoki poziom cholesterolu oraz nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu i picie nadmiernej ilości alkoholu.
Objawy neuropatii cukrzycowej
Neuropatia cukrzycowa powoduje uszkodzenie obwodowego układu nerwowego, co objawia się utratą lub upośledzeniem odczuwania dotyku, bólu i temperatury. Często występuję drętwienie, mrowienie i cierpnięcie dłoni oraz stóp, nadmierne odczuwanie bólu lub nadwrażliwość na dotyk. Może pojawić się upośledzenie nerwu wzrokowego i zaburzenia pracy serca. Ze względu na brak czucia w kończynach może się rozwinąć stopa cukrzycowa, której cechą charakterystyczną są owrzodzenia. W skrajnych przypadkach stopa cukrzycowa jest wskazaniem do amputacji. Warto wiedzieć, że pierwszym objawem neuropatii cukrzycowej jest sucha, popękana skóra. Kolejną niepokojącą zmianą modzel, czyli gruba warstwa, która stwarza ryzyko zwiększonego ciśnienia na głębsze warstwy skóry. Mogą tworzyć się krwiaki, a skóra staje się bardziej podatna na infekcje. Popularnie pacjneci nazywają omawianą zmianę „odciskiem”.
Neuropatia – częstotliwość występowania
Częstość występowania neuropatii cukrzycowej to od 7% do nawet 93% diabetyków. Neuropatia dotyczy około 7% osób chorujących na cukrzycę krócej niż rok i około 50% z cukrzycą trwającą ponad 25 lat. Nawet u 90% diabetyków dochodzi do rozwoju neuropatii cukrzycowej. Schorzenie występuje przy obu typach cukrzycy. Problem najczęściej dotyka osób między 40- 60 rokiem życia.
Zapobieganie neuropatii cukrzycowej
Zaawansowana neuropatia może być przyczyną zaburzeń funkcji życiowych i prowadzi do śmierci pacjenta. Zmian spowodowanych przez chorobę nie można cofnąć. Neuropatii nie można całkowicie wyleczyć, dlatego diabetycy powinni zapobiegać jej rozwojowi. Najważniejszymi czynnościami prewencyjnymi są: regularna, wręcz rygorystyczna kontrola glikemii i jej wyrównanie. Konieczna jest właściwa dieta oraz aktywność fizyczna. Zakazane jest picie alkoholu i palenie tytoniu. Powyższe schorzenie diagnozuje się na podstawie badania przedmiotowego oraz dodatkowych badań obrazowych. Najprościej rzecz ujmując: leczenie neuropatii cukrzycowej polega na zahamowaniu jej progresji. Terapia obejmuje wyrównanie cukrzycy, leczenie objawowe i przeciwbólowe. Bardzo ważna jest zmiana nawyków i pozbycie się nałogów, które zwiększają ryzyko rozwoju neuropatii. Prowadzenie zdrowego trybu życia, stała kontrola poziomu glukozy i ciśnienia tętniczego mogą zapobiec najgorszym skutkom cukrzycy, np.: amputacji kończyn.
Cukrzyca jest chorobą cywilizacyjną, której o wiele lepiej zapobiegać niż leczyć i zmagać się z powikłaniami. Wykrycie cukrzycy nie wymaga drogich badań, wystarczy kontrolować poziom glukozy i w przypadku podwyższonego poziomu wykonać krzywą cukrową. Od momentu rozpoznania cukrzycy należy kontrolować wszystkie parametry i obserwować wszystkie zmiany w okolicach stóp.